Arabuluculuk

Arabulucu Kimdir?

Arabulucu, sistematik teknikler uygulayarak, görüşmek ve müzakerelerde bulunmak amacıyla tarafları bir araya getirerek onların birbirlerini anlamalarını ve bu suretle çözümlerini kendilerinin üretmesini ve aralarında iletişim sürecinin kurulmasını sağlamaya çağlayan tarafsız üçüncü kişidir.

Arabuluculuk Ne Demektir?

Arabuluculuk, günümüzde dostane yollarla uyuşmazlık çözüm yöntemleri içinde en yaygın olarak bilinen ve uygulanan uyuşmazlık çözüm yöntemidir. 2013 yılında hukuk sistemimize giren arabuluculuk kurumu, daha önceleri sadece ihtiyari olarak yapılabilmekte iken; daha sonra iş ve ticari davalarının büyük bir kısmıaçısından zorunluhale gelmiştir.

Hangi İş Davalarında Zorunlu Olarak Arabulucuya Gidilecektir?

İş ilişkisinden kaynaklanan iş mahkemesinde dava açılması gereken uyuşmazlıklar; yani kıdem ve ihbar tazminatları, ücret, fazla mesai, yıllık izin ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri, işe iade davaları gibi davalar zorunlu arabuluculuk kapsamındadır. İş kazaları-meslek hastalıklarından doğan tazminat davaları ile SGK’nın taraf olduğu hizmet tespit davaları gibi bazı kamu düzenine ilişkin davalar zorunlu arabuluculuk kapsamında değildir.

Taraflar arabulucu huzurunda yapılacak olan ilk oturum toplantısına katılacak, burada anlaşamamaları halinde ise dava yoluna gideceklerdir.

Hangi Ticari Davalarda Zorunlu Olarak Arabulucuya Gidilecektir?  

Ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiştir.

Bunlar haricinde zorunlu olmamakla birlikte ihtiyari olarak hukukun birçok alanında arabuluculuk yoluyla anlaşma yapılabilmekte, uyuşmazlıklar hızlı ve en etkili bir şekilde çözümlenebilmektedir.

Arabuluculuk Başvurusu Nereye Yapılacaktır?

Arabuluculuğa başvuru ise adliyelerdeki arabuluculuk büroları kanalıyla yapılacaktır. Sistemden belirlenen herhangi bir arabulucu görevlendirilecektir. Eğer tarafların üzerinde anlaştıkları bir arabulucu var ise bu bilginin arabuluculuk bürosuna verilmesi ile de belirlenen arabulucu dosyaya atanabilecektir.

Arabuluculuk Ücretini Kim Ödeyecektir?

Tarafların anlaşmaması halinde toplantının yapıldığı ilk 2 saate ilişkin ücret, Adalet Bakanlığı tarafından arabulucuya ödenecektir. Tarafların anlaşması halinde ise tarife üzerinden taraflarca eşit şekilde ödenecektir.

Arabuluculuk süreci sonunda vardığım anlaşma taraflar için bağlayıcı mıdır?

Taraflar arabuluculuk sürecinin sonunda bir anlaşmaya varırlarsa bu anlaşmayı, asıl uyuşmazlık hakkındaki yetki ve görev kurallarına göre belirlenecek olan hukuk mahkemesine ibraz edip, icra edilebilirliğine ilişkin bir şerh verilmesini talep edebileceklerdir. Bu şerhi içeren anlaşma, tıpkı mahkeme kararları gibi ilâm niteliğinde belge sayılır.

Arabuluculuk yoluyla anlaştığımda avantajım nedir?

• Dava boyunca yapmak zorunda kalacağınız tüm masraflardan (posta gideri, bilirkişi, keşif vb. masraflar, yol giderleriniz gibi) ve yargılama nedeniyle diğer işlerinizden kısıtlayıp, adliyeye ayırmak zorunda kalacağınız zamandan tasarruf etmiş olursunuz.
• Mahkemeye göre daha kısa sürer.
• Sonuç, tarafların kontrolündedir.
• Geleceğe bakılır, mevcut hukuki durumun değil, menfaatin korunması esastır.
• Güvenirlik ve gizlilik önemlidir; taraflar mahkeme önünde konuşamayacaklarını burada rahatlıkla konuşabilirler.
• Psikolojik ve sosyolojik riski azdır; daha az yeni sorun doğurur.
• Tarafların anlaştıkları yöntem ve çözüm tarzı esastır, esnektir.
• Anlaşmayla çözülür; iki tarafta kazanır, tarafların sosyal ve ekonomik ilişkileri devam eder.